Neo-surrealisme

by Godpipo
0 comment

De geschiedenis van het surrealisme begon met het schrijven van het Surrealistisch manifest door André Breton en Louis Aragon. In de jaren die daarop volgden ontwikkelde het zich tot een volwassen kunststroming met vele vertakkingen in de kunstgeschiedenis en een volwaardig bestaan in de maatschappij. Bijna iedereen is in aanraking gekomen met een uiting van het surrealisme en nadat het een korte dood stierf kwam het sterker dan ooit tevoren in de zeventiger jaren weer naar voren als een uitvloeisel van de pop-art en steeds verder groeiende computer-technologie. Niet langer bedwongen door een duidelijk omlijnde definitie. vastgelegd in manifesten heeft het neo-surrealisme kunnen uitgroeien tot een stroming van allerhande uitingen en verschijningsvormen. Het raakt inmiddels niet meer het automatisme van het onderbewuste wat Breton voor ogen zag, maar elke alternatieve realiteit kan inmiddels tot het neo-surrealisme gerekend worden. En daarmee schiet het tegelijkertijd volledig het doel voorbij. Het neo-surrealisme is een té grote hoop geworden, waar ook stromingen als fantasy art, visionary art en magisch-realisme opgegooid worden. Hoogtijd voor een herdefinitie van de term!

In 1924 definieerde Breton en Aragon het surrealisme als volgt: ‘Automatische spontaneïteit in zijn meest pure vorm, waarin men probeert – verbaal, door het geschreven woord, of in welke vorm dan ook – de manier van denken te laten zien, geleid door fantasie, zonder enige gecontroleerde ratio en los van morele waarden.’ Deze vorm van het surrealisme had haar hoogtijdagen in het begin van de vorige eeuw en raakte niet lang daarna een beetje uit zwang. Met de komst van de computer, de pop-art beweging en de herdefiniëringen die dit allemaal met zich meebracht werd het surrealisme uit de vergetelheid gehaald. Droombeelden, uitingen van het onderbewuste en zaken die niet in de werkelijke werkelijke wereld kunnen bestaan. Men ging niet meer uit van het zonder vooraf opgesteld idee werk maken naar werken maken die rechtstreeks uit dromen lijken gestapt te zijn. Hierdoor gaat het in mijn ogen ook mis met het neo-surrealisme. Het hoort meer te zijn dan alleen beelden, ideeën, teksten, wat dan ook die haar oorsprong in dromen lijkt te hebben. Het is ook veel meer dan alleen dat nog ruw uitgewerkte idee, waardoor er veel te veel op de hoop van de stroming gegooid wordt.

Het magische denken

Het neo-surrealisme moet weer terug naar de basis. Naar het gedachtegoed dat het vooraf uitdenken van een werk geen surrealistisch beeld kan opleveren. Het moet juist ontstaan vanuit de spontaniteit van de geest, het automatisme van het denken. We moeten teruggaan naar de mensen die de wereld zien als een plek vol magie. Naar de plaatsen waar de Goden nog volop in leven zijn en alles een ziel heeft. Het magische denken hoort juist thuis in het neo-surrealisme. 
Magisch denken stamt nog uit onze kinderentijd. Iedereen deed het en feitelijk gezien doen we het op volwassen leeftijd nog steeds, alleen is het dan minder duidelijk. Het kinderlijke magische denken is juist hetgeen waar het in het neo-surrealisme om draait. Het idee dat alles wat we bedenken ook echt kan gebeuren. Dat we kunnen vliegen, bomen en dieren kunnen praten, er echt monsters onder ons bed of in de kast wonen, dat wanneer je doodgaat je gewoon weer terugkomt, dat de hemel echt bestaat, er demonen zijn en dat de wereld vol zit met magische wezens die alles kunnen doen. Dat is wat belangrijk is en waar het om gaat.

De magie moet weer teruggebracht worden in de wereld. De maatschappij snakt naar de verhalen die we als kinderen bedachten. Simpele ideeën, werkelijkheden die niet kunnen bestaan maar door ons denken juist realiteit worden. Alleen hoeft het niet kinderlijk te zijn. In tegendeel zelfs, we moeten de grote zaken ook durven aanpakken. Het neo-surrealisme moet de werkelijkheid niet schuwen. Geen vlucht uit de realiteit worden, maar een spiegel voor die realiteit. Een zoektocht naar verhalen vol magie, geheimen en onderbewuste zaken die in de maatschappij spelen. Het is een wandeling door een bos waar de bomen bestaan uit mensen die je niet kent, de dieren die je tegenkomt dingen tegen je fluisteren waarvan je het bestaan niet kende en het pad waarop je loopt je steeds verder laat verdwalen. Wij zijn het bos dat het neo-surrealisme vormt.

 

Bronnen:
1. Over neo-surrealisme: http://www.artandpopularculture.com/Neosurrealism
2. Meer over neo-surrealisme: http://neosurrealismart.com/archive-works/What-is-Neosurrealism-the-Neo-Surrealist-Manifesto.htm
3. De oorsprong, het surrealisme: https://en.wikipedia.org/wiki/Surrealism
4. Over magisch denken: https://www.psychologiemagazine.nl/artikel/magisch-denken/

 

All his life he was a dancer, but no-one played the tunes he knew - inkt en kleurpotlood op papier, 33 x 43 cm - 2018

You may also like

Leave a Comment