Mailart – geschiedenis, herkomst en wat doe ik ermee

by Godpipo
2 comments
Het wordt tijd dat we het eens over mail-art gaan hebben. Wat is nu precies mail-art? Waar is het begonnen? En ook niet geheel onbelangrijk: wat doe ik met iets als mail-art. Het lijkt er namelijk op dat niet iedereen bekend is met het begrip van mail-art en dat is best zonde. Mail-art is tenslotte één van de leukste onderdelen uit de kunstgeschiedenis. Vanwege het karakter, de mogelijkheden en het feit dat het elke kunststroming lijkt te overschrijden. Mocht je nu echter denken dat ik een volledige les aan kunstgeschiedenis aan je ga voorleggen kan ik je gerust zijn. Ik wil je alleen uitleggen wat mail-art is en waarom het zo fijn is dat het bestaat. En wat ik ermee doe. Misschien dat ik je zelfs uitleg waarom.
Geschiedenis

Officieel gezien is de mail-art begonnen in de jaren ’50 van de vorige eeuw. De New Yorkse kunstenaar Ray Johnson stuurde naar de kunstbobo’s van die tijd zelfgemaakte collages, abstracte tekeningen, prints en gedichten. Uit deze actie werd de New York school of correspondence geboren. Toch waren er al veel eerder momenten van mail-art te bespeuren in de kunstgeschiedenis. Marcel Ducamp en Kurt Schwitters stuurden ver daarvoor al kleine kunstwerkjes rond naar vrienden en bekenden. Hetzelfde geldt voor de Italiaanse groep kunstenaars die bekend stonden als de Futuristen.  Echter waren hun uitingen van mail-art té bescheiden om te zeggen dat hiermee de beweging is begonnen. Die eer ligt echt bij Ray Johnson en zijn School of correspondence. En nadat de Fluxus-beweging was ontstaan en het concept van mail-art omarmde was het hek echt van de dam. Het werd een beweging op zichzelf. Een kunststroming met exposities, liefhebbers, deelnemers en iets dat tot op heden nog steeds levend gehouden wordt door verschillende kunstenaars, belanghebbenden en verzamelaars. 

Eigen mail-art uit 2017
Mail-art in Nederland

Uiteraard bestaat er in Nederland ook een levendige mail-art beweging. Ik ben niet de enige die ermee bezig is, al is het in mijn geval slechts incidenteel. In de jaren ’80 van de vorige eeuw begon Ruud Janssen met mail-art en in de jaren ’90 begon hij met het interviewen van de mail-art kunstenaars over de hele wereld, met name degene die bij de Fluxus-beweging behoorden. Onder de leiding van Ruud Janssen worden er nog steeds mail-art events gehouden en lijkt er geen enkele sprake te zijn dat het op zeer korte termijn ermee op zal houden. Mail-art is here to stay!

Verschijningsvormen van mail-art

Waar de mail-art begon als een simpele postkaart met een tekening, print of kunstig geschreven gedicht is het al vrij snel uitgegroeid tot het versturen van een volledig gedecoreerde enveloppe met inhoud. Hedendaagse mail-art binnen de beweging kenmerkt zich tot kunstig versierde enveloppen met spreekwoordelijke toeters en bellen. Felle kleuren, matte kleuren, helemaal geen kleuren, abstract, figuratief en realistisch. Alles komt voorbij. Het zijn collages van tekst, beeld en viltstiften. Van verf en potloden, uitgeknipte plaatjes en stukjes papier. Er is werkelijk geen enkele grens aan hoe een mail-art eruit hoort te zien.

Alles kan en alles mag, zolang het maar gratis is. In de zin dat je er geen geld voor vraagt. Mail-art is kunststroming waarbij de kunstenaar het werk voor niets verstuurd aan de ontvanger. Het is daardoor dan ook dat voornamelijk kunstenaars mail-art naar elkaar sturen en dat de hedendaagse mail-art beweging bestaat uit mensen die elkaar kunstwerkjes toesturen. Je kan het een beetje vergelijken als de postcrossing beweging, alleen stuurt men iets meer dan alleen een simpele postkaart over de wereld.

Eigen mail-art uit 2020
Wat ik doe met mail-art

Zoals de titel van dit blog al deed vermoeden en de bijgevoegde afbeeldingen nog meer, hou ik mij ook bezig met mail-art. Om eerlijk te zijn niet heel vaak en stuur ik mijn kleine kunstwerkjes ook niet naar andere kunstenaars met de bedoeling dat ze daarop weer kunnen reageren. Of helemaal niet reageren. Ongeveer één keer per jaar doe ik een oproep op de sociale media of mensen het leuk vinden om een mail-art van mij te ontvangen. Bij deze sessies verstuur ik ongeveer tien briefkaarten met een tekening erop. Soms wat meer dan tien, soms iets minder. Het is net hoe mijn pet staat en hoeveel mensen er reageren op mijn oproep.

En geheel in de lijn van de mail-art beweging stuur ik deze postkaarten volledig gratis en alleen met kosten voor mijzelf. Elk jaar probeer ik een soort van thema aan het houden. Een stijl waarin de tekeningen gemaakt zijn, een vorm die ik steeds opnieuw uitwerk of alleen het gebruik van bepaalde kleuren. Op die manier heeft elke mail-art sessie zijn eigen herinnering en achterliggende gedachte (al is dat verder niet duidelijk voor de ontvangers).

Mijn mail-art zijn altijd eenvoudig van opzet. Het zijn simpele postkaarten met een tekening erop. Alles origineel en alles (behalve het papier zelf) handgemaakt. In het begin dat ik begon met mail-art tekende ik zelfs de postzegel zelf en wachtte af wat er aankwam bij de mensen. Iets wat tegenwoordig niet meer mogelijk is met de huidige technologieën bij het postbedrijf. Neemt niet weg dat het uitermate grappig was dat praktisch al mijn ‘gratis’ verzonden mail-arts aankwamen bij de mensen.

Zogezegd zijn tegenwoordig dit soort subversive activiteiten niet meer mogelijk en stuur ik alles netjes gefrankeerd op. Alles in doodnormale enveloppen met een naam, adres en retouradres. Voor mij gaat het namelijk om de inhoud en niet de verpakking waar deze inzit. Ik zou zeggen, hou mijn social media in de gaten voor wanneer ik weer een oproep doe. Misschien stuur ik jou wel een keer een originele mail-art toe.

Eigen mail-art uit 2020
Eigen mail-art uit 2019
Eigen mail-art uit 2019
Eigen mailart uit 2016

You may also like

2 comments

Estella Franssen oktober 1, 2020 - 8:34 am

Dat is een tref, om jou en je werk te vinden vandaag. Je werk treft me, raakt me.
Dankjewel.

Reply
Godpipo oktober 1, 2020 - 8:56 am

Dat vind ik heel fijn om te mogen lezen. Dank je wel! Dank voor je berichtje en vooral dank dat je mijn werk waardeert. Ben ik erg blij mee

Reply

Leave a Comment