Categorie Achtergronden

Leonora Carrington – surrealisme, magie en meer

Zodra we in de geschiedenis van het Surrealisme duiken is het vrijwel onmogelijk om niet te kijken naar het leven en vooral werken van Leonora Carrington. Geboren in Engeland en na een bewogen leven, waaronder het vinden en verliezen van de liefde met Max Ernst, een gedwongen opname in een psychiatrische kliniek (omdat haar familie niet achter haar keuzes stond) en meer, terechtgekomen in Mexico. Ver weg van haar familie, de 2de wereldoorlog die door Europa woedde en opnieuw in de armen van de liefde. Dit keer niet alleen voor een man, maar vooral voor een land en de cultuur. Leonora Carrington was in haar jongere jaren nauw betrokken bij de surrealisten, exposeerde ook werk in groepstentoonstellingen van de surrealisten. Toch werd ze langzaam door de kunstgeschiedenis gezien als een vrouw die niet veel had gedaan voor de surrealistische beweging. Haar werk draait dan ook niet specifiek om het weergeven van het onderbewuste, het automatisme van dromen. Voor haar was de wereld van magie, alchemie en de vrouwelijke seksualiteit hetgeen waar haar werk om draaide. Het was een wereld vol fantasie, symbolisme en vooral onnavolgbare verhaallijnen wat ze vastlegde in haar kunst en haar verhalen.

Het moment tussen leven en doodgaan

Het begon allemaal met een poging om iets te zeggen over het Surrealistisch Manifest, wat in 1924 door André Breton de wereld in geslingerd werd. Hij leidde daarmee het begin van surrealisme in, het antwoord op een wereld waarbij de ratio regeerde over het onderbewuste. Niet dat ik recentelijk nog het manifest gelezen had. Of überhaupt enig manifest, omdat ik ergens een beetje wars ben van manifesten. Het idee dat je moet voldoen aan een serie regels, houden aan richtlijnen en volgen van woorden die door anderen zijn opgesteld gaat in mijn ogen tegen alles in wat het surrealisme voorstaat.

Niets is waar, alles is geoorloofd

In de wetenschappelijke principes van de chaos-theorie bestaat de wereld niet uit wat we zien, voelen en/of denken. Alles is mogelijk binnen de chaos theorie. En omdat alles mogelijk is kan je ook zeggen dat alles geoorloofd is, wat het ook zeer zeker is. Deze principes zijn vooral in de paradigma’s van de chaos-magie, een geloofssysteem dat alle vormen van theoretische magie, dogma’s, wetenschap en wat dan ook gebruikt om tot de magische intentie te komen die de beoefenaar voor ogen heeft, verankerd. In de chaos magie is niets zo gek als wat de beoefenaar voor ogen heeft. Er zijn geen grenzen en de grenzen die er zijn bestaan alleen omdat jij vindt dat ze er moeten zijn. Een idee dat we volledig kunnen doortrekken naar de kunst. In de kunstwereld is ook niets waar en alles geoorloofd. Alles is kunst, zoals ook helemaal niets kunst is. Of kan zijn.

De weg van ongeschoolden gaat niet over rozen en grintpaden

In een ver verleden, lang geleden, droomde ik ervan om naar de kunstacademie te gaan. Het tekenen, schilderen en maken van kunst was mijn grootste liefhebberij. Ik had naast de vele posters van bands ook reproducties van mijn favoriete schilderijen hangen. Veel werk van Salvador Dali, H.R. Giger en een beetje van René Margritte. In die dagen wist ik eigenlijk nog niet zoveel van de kunsten, alleen dat ik een voorliefde had voor het surrealistische en het magische werk dat deze mannen maakten

Neo-surrealisme

De geschiedenis van het surrealisme begon met het schrijven van het Surrealistisch manifest door André Breton en Louis Aragon. In de jaren die daarop volgden ontwikkelde het zich tot een volwassen kunststroming met vele vertakkingen in de kunstgeschiedenis en een volwaardig bestaan in de maatschappij. Bijna iedereen is in aanraking gekomen met een uiting van het surrealisme en nadat het een korte dood stierf kwam het sterker dan ooit tevoren in de zeventiger jaren weer naar voren als een uitvloeisel van de pop-art en steeds verder groeiende computer-technologie. Hoog tijd voor een herdefiniëring van het begrip neo-surrealisme dus!

Een kunstenaar zijn

Tussen koffie en een boterham met hagelslag vraag ik de buurvrouw, die net voorbij komt lopen, wat kunst is. Ze haalt haar schouders op. Dat soort dingen weet ze niet en het interesseert haar ook niets. Ze vind kunst geldverspilling en een hoop onzin. Onnodig en nergens goed voor. 'Kunst heb je helemaal niets aan!' roept ze er achteraan en eerlijk gezegd moet ik haar hierin wel gelijk in geven. Je hebt ook niets aan kunst, helemaal niets. Toch is kunst één van de meest belangrijke dingen die er is in deze maatschappij. Kunst brengt kleur. Kleur en leven in het verder nogal leven- en kleurloze van onze Joods-christelijke maatschappij.

Leven onder quarantine (in tekeningen)

Leven onder quarantine (in tekeningen) Filosofische gedachten – Kunst – Overdenkingen – Lock down Inmiddels leven we, gezien vanaf deze dag, al twee maanden met de ‘intelligent lock-down’ vanwege het COVID-19 virus. Een virus waar iedereen wel de effecten van…